Kadaster: 'Landbouwgrond niet meer opknippen zonder vergunning'

Na diverse uitzendingen van RTL Nieuws over speculatieve grondhandel willen Tweede Kamerleden morgen tijdens een rondetafelgesprek informatie krijgen van alle instanties en partijen die betrokken zijn bij grondhandel. Onder meer de bond van Notarissen (KNB) schuift aan en waarschuwt dat kopers zich meestal misleid voelen na een investering in landbouwgrond.

Het Kadaster gaat aan de parlementariërs voorstellen om een vergunningsplicht in te voeren voor grondhandel. 

Gedupeerd

Bij speculatieve grondhandel knippen handelaren weilanden op in kleine perceeltjes, die als belegging worden verkocht aan particulieren. Zij kopen een stukje grond in de hoop dat hier later woningen kunnen verrijzen, waardoor de grond met grote winst kan worden doorverkocht. Maar in de praktijk gebeurt dit nagenoeg nooit en blijven de kopers zitten met perceeltjes landbouwgrond die ze voor veel te veel geld hebben gekocht.

Veel mensen voelen zich gedupeerd door grondhandel, toch worden er nog elke week percelen verkocht aan particulieren. Danny en Patricia vertelden eerder aan RTL Nieuws hoe zij het schip ingingen. 

Volgens het Kadaster zijn de afgelopen jaren zo'n 700 landbouwvelden door grondhandelaren gekocht en opgedeeld in ruim 17.000 stukjes.

Gelikte praatjes

Hoogleraar notarieel recht Leon Verstappen van de Rijksuniversiteit Groningen wordt ook geraadpleegd door de Tweede Kamer. Hij heeft geen goed woord over voor deze praktijk. "Burgers worden met gelikte praatjes en folders op grote schaal belazerd", zegt hij tegen RTL Nieuws. "De schijn wordt gewekt dat men grote winsten kan behalen, terwijl die juist worden behaald door de vastgoedhandelaren."

Ook volgens de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) zijn particulieren meestal de dupe. "In de praktijk voelen veel kopers van dit soort percelen grond zich achteraf misleid als blijkt dat er toch niet gebouwd mag worden. Maar zolang de koper niet kan bewijzen dat de grondhandelaar valse informatie heeft gegeven, komt die hier meestal mee weg."

Het Kadaster waarschuwt voor nog een ander probleem. Het opknippen van een weiland in kleine stukjes, in opdracht van een grondhandelaar, veroorzaakt veel nieuwe erfgrenzen. Volgens het Kadaster lukt het nauwelijks om voorlopige grenzen - bij de notaris ingetekend - definitief vast te stellen. Dit omdat het onduidelijk is waar ze precies lopen.

Na verloop van tijd gaan de grondhandelaren failliet of overlijden de kopers, waardoor niet meer te achterhalen is wie er precies eigenaar is van de grond. "Hierdoor worden percelen de facto onverkoopbaar", waarschuwt het Kadaster.

Steeds meer problemen door grondhandel

De oplossing die het Kadaster wil komt er ruwweg op neer dat grondhandel als belegging wordt gekwalificeerd, waardoor de handelaren een vergunning moeten aanvragen bij de Autoriteit Financiële Markten. Notarissen kunnen dan controleren of een specifieke handelaar wel zo'n vergunning heeft. Zo niet, dan voert het Kadaster de grondtransactie niet uit. Ook de bond van notarissen ziet daar wat in. De wet moet hiervoor worden aangepast.

Onlangs zei ook minister Hugo de Jonge (Ruimtelijke Ordening) al dat het kabinet steeds meer problemen ziet ontstaan door grondhandel. Hij beloofde voor het begin van de zomer met verbeteringen te komen.