Rabobank schikt Libor-fraude. Waar gaat het om?

1. Libor, wat is dat?
De Libor is één van 's werelds belangrijkste rentetarieven. Het is niet alleen de rente die banken elkaar rekenen als ze geld van elkaar willen lenen. De Libor-rente vormt ook de basis van biljoenen euro's aan andere leningen, zoals bijvoorbeeld hypotheken en kredieten, en ook voor spaarrentes. 

2. Wat ging er nu mis?
De Libor-rente wordt elke ochtend vastgesteld door een rondje langs de zestien deelnemende banken. Die geven dan op wat ze kwijt denken te zijn, als ze geld willen lenen. En daar zit hem het probleem. De bankiers die de rentes doorgeven, geven niet door wat ze daadwerkelijk kwijt zijn, maar puur hún verwachting. Daar zit dus wat ruimte om te rommelen. Dit gebeurde dan ook. Zo stuurden handelaren bijvoorbeeld mailtjes naar de collega's die de rente doorgaven, met verzoekjes om de rente voor die dag wat hoger, of juist wat lager te zetten. 

3. Wie profiteerden daarvan?
Het lijkt erop dat het vooral de handelaren zelf zijn, die hiervan geprofiteerd hebben. Doordat zij wisten welke kant de rente op zou bewegen konden ze van tevoren grote posities innemen, om zodoende te profiteren van de stijging, of juist de daling van de rente die volgde.

4. Wie werden er door gedupeerd?
Dat is erg moeilijk te zeggen. Het effect van het gerommel is dat de uiteindelijke rente die je betaalt op een variabele hypotheek in sommige gevallen een fractie hoger, maar in andere gevallen juist weer een fractie lager is uitgevallen dan dat die rente anders geweest zou zijn. Voor de spaarrentes geldt hetzelfde. In sommige gevallen zal de rente op je spaarrekening mogelijk iets hoger, in andere iets lager geweest zijn. Het moeilijke daarbij is, dat de betrokken banken er alles aan lijken te doen om de bewijslast te verbergen. Een schikking tussen bank en toezichthouders maakt het voor investeerders en particulieren dan ook lastig om te procederen: de bewijsstukken hoeven niet openbaar gemaakt te worden.

5. Welke maatregelen zijn nu genomen om een herhaling te voorkomen?
Op dit moment wordt de Libor-rente nog samengesteld door de Britse Vereniging van Banken. Maar dat gaat veranderen. Vanaf volgend jaar zal de Amerikaanse beurs, NYSE Euronext die taken overnemen. Ook wordt er gediscussieerd over een verdere verbetering van de Libor. Met bijvoorbeeld meer banken. Maar ook met niet langer de verwáchtingen van handelaren, maar met échte rentes, zoals die op de geldmarkt te controleren zijn. Dat moet het systeem minder fraudegevoelig maken. Het toezicht zal hoofdzakelijk in handen blijven van de Britse toezichthouder, Financial Conduct Authority.